Τι είναι το Οξειδωτικό Στρες

Το οξειδωτικό στρες αντιπροσωπεύει μια διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS) και της ικανότητας ενός βιολογικού συστήματος να αδρανοποιεί τα τοξικά αυτά μόρια και να επισκευάζει τις βλάβες που προκαλούν.

Τα αίτια των δηλητηριωδών ιδιοτήτων του οξυγόνου ήταν άγνωστα πριν από τη δημοσίευση της θεωρίας των Gershman et al το 1954, σύμφωνα με την οποία η τοξικότητα του οξυγόνου οφειλόταν σε μερικώς αναχθείσες μορφές οξυγόνου. Η παρουσία δραστικών ριζών οξυγόνου στα βιολογικά υλικά περιγράφηκε για πρώτη φορά πριν από 50 χρόνια περίπου. Λίγο αργότερα, ο Denham Harman διατύπωσε την υπόθεση ότι οι ρίζες οξυγόνου μπορεί να παράγονται in vivo ως παραπροϊόντα των βιολογικών αντιδράσεων. Το 1956, περιέγραψε τις δραστικές ρίζες ως το κακό περιεχόμενο του κουτιού της Πανδώρας, το υπεύθυνο για την κυτταρική βλάβη, τη μεταλλαξιογένεση, τον καρκίνο, τις εκφυλιστικές διεργασίες βιολογικής γήρανσης.

Παράγοντες Οξειδωτικού Στρες

Οι παράγοντες Οξειδωτικού Στρες ταξινομούνται στις εξής τέσσερις κατηγορίες: ελεύθερες ρίζες, ιόντα, συνδυασμούς ελεύθερων ριζών και ιόντων και μόρια.

Οι ελεύθερες ρίζες, που χαρακτηρίζονται από ένα μονήρες ηλεκτρόνιο στην εξωτερική τους στιβάδα, είναι πολύ ασταθή μόρια. Αντιδρούν άμεσα με παρακείμενα μόρια, κλέβοντας από αυτά ένα ηλεκτρόνιο. Τα παρακείμενα μόρια μετατρέπονται έτσι τα ίδια σε ελεύθερες ρίζες και με αυτόν τον τρόπο ξεκινά μία αλυσιδωτή αντίδραση που έχει ως αποτέλεσμα την κυτταρική βλάβη.

Μερικές από τις λιγότερο αντιδραστικές μορφές, όπως τα υπεροξείδια, είναι δυνατόν να μετατραπούν, κατόπιν αντιδράσεως με στοιχεία μετάπτωσης ή κινόνες, σε πιο επιθετικές, ικανές να προκαλέσουν εκτεταμένες κυτταρικές βλάβες.

Οι μακροπρόθεσμες κυτταρικές βλάβες που προκαλούνται με τον τρόπο αυτό αποδίδονται κυρίως στην προσβολή του DNA.

Συνέπειες Οξειδωτικού Στρες

Οι διάφοροι παράγοντες που ενοχοποιούνται στη δημιουργία καρδιαγγειακών νόσων (κάπνισμα, αύξηση χοληστερόλης, σακχαρώδης διαβήτης, υπερτηριχαιμία) έχουν σχέση με το οξειδωτικό stress.

Το οξειδωτικό stress εμπλέκεται στην παθοφυσιολογία:

  • • της αθηροσκλήρυνσης
  • • της στεφανιαίας νόσου
  • • της καρδιακής ανεπάρκειας

Το οξειδωτικό stress εμπλέκεται στην παθοφυσιολογία:

  • του σακχαρώδους διαβήτη
  • της αρτηριακής υπέρτασης
  • της νόσου Alzheimer
  • της νόσου Parkinson
  • της παγκρεατίτιδας
  • της μη αλκοολικής στεατονέκρωσης του ήπατος
  • της προεκλαμψίας
  • της ρευματοειδούς αρθρίτιδας
  • του συνδρόμου επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS)

Οι διεργασίες των φλεγμονών, ορισμένες περιπτώσεις καρκινογενέσεων ακόμα και η φυσιολογική εξέλιξη της γήρανσης, έχουν αποδοθεί στην παραγωγή ελεύθερων ριζών οξυγόνου. Επίσης παρενέργειες φαρμάκων έχουν αποδοθεί στο οξειδωτικό stress.

Φαίνεται γενικά ότι η απόκριση των κυττάρων στο stress εκδηλώνεται κατά την διάρκεια της νόσου και σαν λογική σκέψη είναι ότι επηρεάζει την πορεία της νόσου.

Αντιμετώπιση Οξειδωτικού Στρες

Για να προλάβουμε τις βλάβες που προκαλούνται στην υγεία μας από την υπερπαραγωγή ελεύθερων ριζών, κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό να διερευνήσουμε τα επίπεδα του οξειδωτικού στρες που υπάρχει στον οργανισμό μας.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας ειδικής εξέτασης, η οποία μπορεί να αξιολογήσει τόσο την οξειδωτική κατάσταση, δηλαδή την ποσότητα των ελεύθερων ριζών που παράγονται στον οργανισμό, όσο και την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού, δηλαδή την ικανότητα του οργανισμού να εξουδετερώσει τις ελεύθερες ρίζες κατά την παραγωγή τους, πριν προκληθούν βλάβες στα κύτταρα. Η μέτρηση γίνεται με τριχοειδικό αίμα, δηλαδή με λήψη αίματος από το δάχτυλο μέσω των διεθνώς αναγνωρισμένων d-ROMs και BAP τεστ. Η εξέταση του οξειδωτικού στρες αποτελεί ένα επαναστατικό νέο δείκτη για την κατάσταση της υγείας. Η σωστή ερμηνεία μας βοηθάει να πάρουμε έγκαιρα μέτρα για να προλάβουμε και να αντιμετωπίσουμε πολλά νοσήματα που συνδέονται με το αυξημένο οξειδωτικό στρες.

Σε ποιους απευθύνεται η εξέταση;

  1. Η εξέταση για τη μέτρηση του οξειδωτικού στρες απευθύνεται:
  2. Σε υγιή άτομα προκειμένου να ανιχνευθεί το υποβόσκον οξειδωτικό στρες, πριν προκαλέσει βλάβες στα κύτταρα (πρώιμη γήρανση, ασθένειες) και να αντιμετωπισθεί.
  3. Σε ασθενείς που ακολουθούν συγκεκριμένη αγωγή προκειμένου να εκτιμηθεί η πορεία της θεραπείας και η εξέλιξη της ασθένειας.
  4. Σε εγκύους και αθλητές, δηλαδή άτομα σε ιδιαίτερες συνθήκες με αυξημένες διατροφικές απαιτήσεις, στα οποία η συχνή εκτίμηση του οξειδωτικού στρες είναι απαραίτητη προκειμένου να μην υποστεί βλάβες ο οργανισμός. Το οξειδωτικό στρες αντιπροσωπεύει μια διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ της παραγωγής δραστικών μορφών οξυγόνου (Reactive Oxygen Species, ROS) και της ικανότητας ενός βιολογικού συστήματος να αδρανοποιεί τα τοξικά αυτά μόρια και να επισκευάζει τις βλάβες που προκαλούν. Οι δραστικές μορφές οξυγόνου βλάπτουν όλα τα συστατικά του κυττάρου, συμπεριλαμβανομένων των πρωτεϊνών, των λιπιδίων και του DNA.

Εγγραφείτε στο Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter μας για να λαμβάνετε τα νεα μας στο email σας.