Ιχνοστοιχεία και καλή λειτουργία του εγκεφάλου

Το ΚΝΣ και κυρίως ο φλοιός του εγκεφάλου, αποτελεί την έδρα πολύπλοκων ανώτερων πνευματικών λειτουργιών, όπως η σκέψη, η βούληση, η μνήμη, η συνείδηση κ.ά. Ο εγκέφαλος, ένα μεταβολικά πολύ ενεργό όργανο του νευρικού συστήματος, αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα, τα οποία έχουν ανάγκη να εφοδιάζονται, με τα απαραίτητα γι’ αυτά θρεπτικά συστατικά, για την επαρκή λειτουργία τους.

Η παρουσία ή η απουσία ιχνοστοιχείων επηρεάζουν τη λειτουργία, τη διατήρηση της ισορροπίας του εγκεφάλου. Στοιχεία που σχετίζονται με την καλή λειτουργία του εγκεφάλου είναι το ασβέστιο, ο χαλκός, το φθόριο, το ιώδιο, ο σίδηρος, το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, ο φώσφορος, το πυρίτιο, το θείο και ο ψευδάργυρος.

Σίδηρος, Ψευδάργυρος, κ.ά. ιχνοστοιχεία

Ο σίδηρος, μέσω της επίδρασής του στην παραγωγή των συστατικών του αίματος, βοηθά στη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων οξυγόνου στον εγκέφαλο. Η ανεπάρκεια Fe προκαλεί διαταραχή της παραγωγής των νευροδιαβιβαστών (σεροτονίνης, ντοπαμίνης, νορεπινεφρίνης, μυελίνης).

Η έλλειψη σιδήρου επηρεάζει αρνητικά πολλές λειτουργίες του εγκεφάλου. Ένα από τα αποτελέσματά της στον οργανισμό είναι η εξασθένηση της μνήμης και της εκμάθησης. Έχει αποδειχθεί ότι η σιδηροπενική αναιμία συσχετίζεται με εξασθενημένη νοητική και ψυχοκινητική ανάπτυξη στα παιδιά. Τα παιδιά, για παράδειγμα, με σιδηροπενική αναιμία παρουσιάζουν χαμηλότερο δείκτη ευφυΐας και ικανότητα εκμάθησης, καθώς και χειρότερη συμπεριφορά στην τάξη.

Η έλλειψη ψευδαργύρου Zn κατά τις κρίσιμες περιόδους της ανάπτυξης του εγκεφάλου στη διάρκεια της κύησης, οδηγεί σε μείωση του όγκου του εγκεφάλου και του αριθμού των νευρικών κυττάρων. Κλινικά νευρολογικά σημάδια έλλειψης Ζn είναι τρόμος άκρων, λήθαργος, δυσαρθρία, μειωμένη συγκέντρωση και ψυχικές διαταραχές όπως κατάθλιψη, συναισθηματική αστάθεια. Στα παιδιά η έλλειψη Zn προκαλεί μείωση της νοητικής ικανότητας. Άτομα με ανεπάρκεια Zn αναπτύσσουν πιο εύκολα εξάρτηση από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά, λόγω έλλειψης του ενζύμου Zn – αλκοολδεϋδρογενάσης.

Σημαντικός είναι και ο ρόλος του μαγνησίου Mg. Ανεπάρκειά του βρίσκεται σε άτομα με χρόνιο στρες, κατάθλιψη, δυστονία του ΑΝΣ και αυτισμό. Συχνά η έλλειψή του σχετίζεται με σχιζοφρένεια, επιληψία, ημικρανία, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής, αλκοολισμό. Είναι επίσης σημαντικό να αναφερθεί ο σημαντικός ρόλος του Cu, Co και του Fe στη σύνθεση της μυελίνης.

Σχετικές έρευνες

Πάνω από 30 εκατ. άτομα σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (2000) υπέστησαν εγκεφαλική βλάβη λόγω της έλλειψης ιωδίου.Όταν υπάρχει ανεπάρκεια I στη διάρκεια της εγκυμοσύνης διαταράσσεται η ωρίμανση του εγκεφάλου. Το 1988, ο Ρώσος ακαδημαϊκός γιατρός Skating, μέσα από εφαρμογή της «μεθόδου ανάλυσης μαλλιών» που διεξήγαγε σε ομάδα αυτιστικών και ομάδα υγιών παιδιών, διαπίστωσε πως η ομάδα των αυτιστικών παιδιών παρουσίαζε χαμηλότερα επίπεδα χαλκού και υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου απ’ ό,τι η ομάδα των υγιών παιδιών. Μετά από 3 εως 6 μήνες με κατάλληλη αγωγή υπήρξε βελτίωση στην ομάδα των αυτιστικών παιδιών.

Άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 1991 από το Δρ Μπέντον και το Δρ Ρίτσαρντ Κουκ στο Σουόνσι της Ουαλίας έδειξε ότι η αποκατάσταση ιχνοστοιχείων αύξησαν τις επιδόσεις του δείκτη ευφυΐας σε εξάχρονα παιδιά περισσότερο από οκτώ μονάδες σε σύγκριση με τα δισκία placebo. Η αύξηση αυτή αποδόθηκε στη μεγαλύτερη ικανότητα συγκέντρωσης των παιδιών.

Σε μια συνέντευξή του το 2000, ο Δρ Μπέντον δήλωσε ότι τουλάχιστον επτά μελέτες δείχνουν συστηματικά ότι τα ιχνοστοιχεία είναι δυνατό να αυξήσουν αρκετά τις επιδόσεις της μη λεκτικής ευφυΐας των παιδιών.

Έρευνα που έλαβε χώρα το 2001 από την Ιατρική Σχολή Μόσχας σε παιδιά σπαστικά, υπερκινητικά, δυσλεκτικά, με νοητική στέρηση, νευρογενή ενούρηση και γαστρεντερικές διαταραχές, κατέδειξε τον βασικό ρόλο του νευρικού συστήματος για την ισορροπία των μάκρο-και μίκρο-ιχνοστοιχείων στον οργανισμό.

Η έρευνα έδειξε ότι παιδιά υπερκινητικά, με έλλειψη προσοχής, είχαν στην ανάλυση μαλλιών χαμηλή περιεκτικότητα σε μαγγάνιο, σελήνιο, χαλκό, ψευδάργυρο και μαγνήσιο. Ενώ παιδιά με νοητική υστέρηση, δυσλεξία, υπερκινητικότητα καθώς και με τραυλισμό, βρέθηκαν με την ανάλυση αυτή μολυσμένα με μόλυβδο και κάδμιο.

Η θεραπεία των ασθενειών του νευρικού συστήματος, γίνεται πιο αποτελεσματική με την ταυτόχρονη διόρθωση του μεταβολισμού των ιχνοστοιχείων. Σε πολλές περιπτώσεις η ανισορροπία των ιχνοστοιχείων είναι η κύρια αιτία της νόσου ή ο πρωταρχικός λόγος της ανάπτυξής της.